Ag Teacht in Inmhe: Na Coláistí Gaeilge agus Cruthú an Chultúir Náisiúnta Éireannaigh, 1904-1940

Díríonn an tráchtas seo ar stair na gColáistí Gaeilge in Éirinn idir 1904 agus 1940, ó bhunú na chéad Choláiste i mBéal Átha an Ghaorthaidh, Co. Chorcaí, go dtí críochdheighilt na tíre in 1921, agus an nach mór dhá scór bliain ina diaidh. Is éard is aidhm don tráchtas ná luach stairiúil na gColáistí a léiriú, agus an tionchar a bhí acu ar theanga, ar chultúr agus ar oideachas na hÉireann le linn na tréimhse sin a scrúdú. Léireofar tábhacht na gColáistí Gaeilge mar institiúidí oideachasúla agus cultúrtha iontu féin, seachas iad a mheas mar ghnéithe d’Athbheochan agus Chonradh na Gaeilge amháin, claonadh atá glactha ag neart scoláirí go dtí seo. Déanfar scrúdú domhain ar fhorbairt na n-institiúidí sin roimh chríochdheighilt na hÉireann agus ina diaidh, ar an dá thaobh den teorainn, rud a thabharfaidh léamha agus léargais úra ar struchtúr na gColáistí, agus an t-athrú a tháinig ar a ndéimeagrafaic ó dhaoine fásta go páistí ach go háirithe. Déanfar anailís ar théamaí faoi leith a chuimsíonn modheolaíocht, léinn, déimeagrafaic, agus polaitíocht na gColáistí samhraidh agus geimhridh Gaeilge, seachas díriú ar aon Choláiste faoi leith. Léireoidh an taighde sa tráchtas seo go raibh ról luachmhar ag na Coláistí Gaeilge i bpobal na hÉireann i luathbhlianta an fichiú haois, agus tabharfar léargais úra ar bhlianta na hAthbheochana, na tréimhse réabhlóidí, na críochdheighilte agus na stát-tógála i Saorstát agus Tuaisceart Éireann dá réir.